Review: Phim Amistad mở đầu bằng một cuộc nổi dậy đẫm máu trên biển, nhưng phần lớn thời lượng và cao trào của phim lại diễn ra bên trong các phòng xử án. Cốt truyện xoay quanh những cuộc tranh tụng gay gắt về luật sở hữu, nhân quyền, các hiệp ước quốc tế và Hiến pháp Hoa Kỳ, khiến nó trở thành một tác phẩm kinh điển cho những ai yêu thích các bộ phim về ngành luật.
1. Tóm tắt nội dung review phim Amistad
Bộ phim dựa trên một sự kiện có thật xảy ra vào năm 1839. Một nhóm người châu Phi thuộc tộc Mende, dẫn đầu là Sengbe Pieh (hay còn gọi là Cinqué), đã nổi dậy giết chết các thủy thủ và chiếm quyền kiểm soát con tàu buôn nô lệ mang tên La Amistad. Tuy nhiên, do không biết cách điều hướng để về nhà, họ đã bị tàu của Hải quân Hoa Kỳ bắt giữ ngoài khơi bờ biển nước Mỹ.
Từ đây, một cuộc chiến pháp lý vô cùng phức tạp nổ ra để quyết định số phận của những người châu Phi này. Có đến bốn bên tranh chấp quyền sở hữu đối với họ: các sĩ quan Hải quân Mỹ bắt giữ tàu, những người Tây Ban Nha mua họ, chính phủ Tây Ban Nha và bản thân những người nô lệ (người khẳng định họ là công dân tự do bị bắt cóc trái phép).
Vụ án trải qua nhiều cấp tòa án, lôi kéo sự chú ý của toàn nước Mỹ trong bối cảnh đất nước đang chia rẽ sâu sắc về vấn đề nô lệ. Cuối cùng, vụ việc được đưa lên tận Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ. Tại đây, cựu Tổng thống John Quincy Adams (do Anthony Hopkins thủ vai) đã có một bài hùng biện lịch sử để bảo vệ tự do và nhân quyền cho những người Mende
2. Review phim Amistad
Dưới bàn tay nhào nặn của đạo diễn huyền thoại Steven Spielberg, Amistad không chỉ là một bộ phim lịch sử khô khan mà là một tác phẩm điện ảnh đầy cảm xúc và sức nặng.
Điểm sáng của phim:
-
Diễn xuất xuất thần: Djimon Hounsou (vai Cinqué) đã mang đến một màn trình diễn bùng nổ, đầy uy lực và đau thương dù nhân vật của anh chủ yếu nói tiếng bản địa. Mảnh ghép đối trọng tuyệt vời là Anthony Hopkins trong vai cựu Tổng thống John Quincy Adams. Bài phát biểu dài 11 phút của ông trước Tối cao Pháp viện ở cuối phim là một trong những khoảnh khắc điện ảnh xuất sắc nhất về nghệ thuật tranh tụng.
-
Góc nhìn pháp lý sắc bén: Phim khắc họa rất rõ nét sự giằng xé giữa “đạo đức con người” và “hệ thống luật pháp”. Những mánh khóe chính trị, cách các luật sư tìm ra lỗ hổng trong các bản hiệp ước, và cách tòa án vận hành vào thế kỷ 19 được thể hiện rất chi tiết.
-
Giá trị nhân văn sâu sắc: Bộ phim phơi bày sự tàn bạo của nạn buôn bán nô lệ (đặc biệt qua cảnh hồi tưởng trên chuyến tàu Middle Passage) và ca ngợi khát vọng tự do mãnh liệt của con người.
Điểm hạn chế:
-
Nhịp phim: Vì mang nặng yếu tố pháp lý (legal procedural), nhịp phim ở giữa khá chậm. Các cuộc đối thoại dài trong phòng xử án hoặc những mưu toan chính trị có thể khiến những khán giả tìm kiếm hành động cảm thấy hơi buồn ngủ.
-
Yếu tố “Hollywood hóa”: Dù dựa trên sự thật lịch sử, Spielberg vẫn áp dụng công thức làm phim quen thuộc của mình là đẩy cảm xúc lên mức tối đa, đôi khi hơi cường điệu hóa một số chi tiết lịch sử để tạo tính kịch tính cho điện ảnh (ví dụ như vai trò của các nhân vật da trắng đôi lúc làm lu mờ đi sự chủ động của những người da đen)
3. Những bài học đắt giá rút ra từ bộ phim
Luật pháp và Đạo đức không phải lúc nào cũng là một: Bộ phim cho thấy một sự thật tàn khốc rằng ở thế kỷ 19, luật pháp Hoa Kỳ coi con người (những người da đen) là “tài sản” và “hàng hóa”. Bài học ở đây là hệ thống pháp lý do con người tạo ra có thể sai lầm và mang đầy định kiến. Công lý thực sự đôi khi đòi hỏi chúng ta phải dũng cảm đứng lên thách thức và viết lại luật lệ thay vì nhắm mắt tuân theo.
Sức mạnh của cội nguồn và di sản: Khi Cinqué đối mặt với phiên tòa sinh tử, anh không có quân đội hay vũ khí, thứ duy nhất anh dựa vào là sức mạnh tâm linh từ tổ tiên. Phim nhắc nhở chúng ta rằng: Lịch sử, văn hóa và những người đi trước chính là điểm tựa vững chắc nhất để một cá nhân vượt qua nghịch cảnh.
Tự do không tự nhiên mà có, nó đòi hỏi sự đấu tranh: Những người Mende trên tàu Amistad đã không thụ động chờ đợi lòng thương hại. Họ tự vùng lên giải phóng mình trên biển, và tiếp tục chiến đấu kiên cường không kém trong phòng xử án. Tự do là quyền cơ bản, nhưng để bảo vệ nó, người ta phải trả giá bằng máu, mồ hôi và sự kiên trì tột độ.
Sự đồng cảm vượt qua rào cản ngôn ngữ: Cinqué và luật sư Roger Baldwin, hay cựu Tổng thống John Quincy Adams ban đầu không hiểu tiếng của nhau. Nhưng khi họ bắt đầu lắng nghe câu chuyện của đối phương thay vì chỉ nhìn vào các điều luật khô khan, sự kết nối giữa con người với con người đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện vụ án.
Những câu nói hay (Quotes) trong bộ phim
“Give us, us free.” (Hãy trả lại tự do cho chúng tôi.) — Cinqué
-
Ý nghĩa: Đây có lẽ là khoảnh khắc rúng động nhất phim. Cinqué, bằng vốn tiếng Anh vỡ lòng và bập bẹ vừa học được, đã đứng lên giữa tòa án và hét lên khát vọng cháy bỏng nhất của đời người. Một câu nói ngữ pháp không hoàn chỉnh nhưng lại có sức nặng đè bẹp mọi lập luận pháp lý xảo quyệt nhất của phe đối lập.
“I will call into the past, far back to the beginning of time, and beg them to come and help me at the judgment. I will reach back and draw them into me. And they must come, for at this moment, I am the whole reason they have existed at all.” > (Tôi sẽ gọi về quá khứ, xa xăm cho đến thuở khai thiên lập địa, và cầu xin họ đến giúp tôi trong phiên tòa này. Tôi sẽ vươn về phía sau và kéo họ vào trong tôi. Và họ chắc chắn phải đến, bởi vì ngay khoảnh khắc này, tôi là toàn bộ lý do để họ từng tồn tại trên cõi đời này.) — Cinqué
-
Ý nghĩa: Triết lý tuyệt đẹp của người Mende về mối liên kết máu thịt với tổ tiên. Câu nói này cho thấy Cinqué không đơn độc; anh mang trên vai sinh mệnh và danh dự của toàn bộ thế hệ đi trước.
“If he were white, he wouldn’t be standing before this court fighting for his life. If he were white and his enslavers were British, he wouldn’t be able to stand, so heavy the weight of the medals and honors we would bestow upon him.” (Nếu anh ấy là người da trắng, anh ấy sẽ không phải đứng trước tòa án này để đấu tranh cho mạng sống của mình. Nếu anh ấy là người da trắng và những kẻ bắt anh ấy làm nô lệ là người Anh, anh ấy sẽ không thể đứng vững nổi bởi sức nặng của những tấm huy chương và vinh dự mà chúng ta sẽ trao cho anh ấy.) — John Quincy Adams
-
Ý nghĩa: Một cái tát thẳng thừng vào thói đạo đức giả của nước Mỹ lúc bấy giờ. Adams đã vạch trần sự phân biệt chủng tộc sâu sắc trong hệ thống: Cùng một hành động nổi dậy giành tự do, người da trắng được tôn vinh là anh hùng (như trong Cách mạng Mỹ), còn người da đen bị coi là những kẻ sát nhân nổi loạn.
“Who we are is who we were.” (Chúng ta chính là những gì chúng ta đã từng là trong quá khứ.) — John Quincy Adams
-
Ý nghĩa: Lời đúc kết của Adams trước Tối cao Pháp viện. Ông nhấn mạnh rằng nước Mỹ không thể xưng danh là một quốc gia tự do nếu họ chối bỏ những lý tưởng cốt lõi mà các Tuyên ngôn Độc lập và các bậc khai quốc công thần đã lập ra trong quá khứ.
Kết luận
Review phim Amistad đánh giá đây là một bộ phim xuất sắc, nghiêm túc và đồ sộ. Nếu bạn yêu thích ngành luật, đam mê các màn tranh tụng tại tòa án hay muốn tìm hiểu về lịch sử nhân quyền của nước Mỹ, đây chắc chắn là một tác phẩm không thể bỏ qua.